{این مطلب ترجمه‌ی بخشی از کتاب Drama Criticism, Vol. 14 است و در شماره 120 مجله‌ی نمایش منتشر شده است.}

مقدمه:
توماس برنارد یکی از برجسته‌ترین نویسندگان آلمانی زبان بعد از جنگ جهانی به حساب می‌آید که به عنوان «جوان سرکش روشنفکری» به خاطر اصرارش بر بدبینی  فلسفی و حملات اهانت‌آمیزش به ارزش‌ها، جریانات و چهره‌های فرهنگی و سیاسی اتریش، شهرتی به هم زد. برنارد به خاطر گرایش دیدگاهش به انزوا و نومیدی، همچون فرانتس کافکا، پیتر هاندکه، و ساموئل بکت، اغلب به موضوعاتی از قبیل بیماری‌های ذهنی و جسمی، مرگ، ستمگری و تباهی می‌پردازد. با این‌که اغلب آثار وی با گرایشی به امور می‌پردازند که خود او«عشق و نفرت» نسبت به اتریش می‌نامد، برنارد تمام طول عمر خویش را در آن کشور ‌گذراند، و بسیاری از منتقدان به تباین میان گرایش فکری او به نومیدی و انزوا، و آثار شگفت‌انگیزی که آفریده است، توجه نشان داده‌اند.

نگاهی کوتاه به زندگی برنارد:
برنارد تمام دوران افسردگی خود را دراتریش و در باواریا اقامت داشت و شاهد رشد نازیسم و پیامد آن جنگ جهانی دوم بود. پدربزرگ و مادربزرگ مادریش حسابی مواظبش بودند، به خصوص پدربزرگش، یوهانس فرومبیشلر . او رمان‌نویس محترم و مستمندی بود که با معرفی و تشویق برنارد به خواندن آثار کسانی چون میشل مونتنی ، آرتور شوپنهاور، بلز پاسکال ، فریدریش نیچه، پلی شد برای ورود او به جهان بدبینانه و تأثیرات اگزیستانسیالیستی آن آثار.  برنارد به خاطر جوانی ناآرامش به مدرسه‌ی شبانه روزی در سالزبورگ فرستاده شد، جایی که فرصت پیدا کرد تا بفهمد تفاوتی میان سرپرستی نازیستی مدرسه با مدیریت کاتولیکی که پس از جنگ جهانی دوم روی کار آمد، وجود ندارد. بیماری ریوی برنارد که علاج‌ناپذیر تصور می‌شد، در هجده سالگی پیشرفت کرد و او در سال 1949 تا پای مرگ رفت. برنارد هنگامی‌که در آسایشگاهی دوران نقاهتش را می‌گذراند، مبتلا به سل شد؛ تجربه‌ای که به نفرت دائمی وی از آسایشگاه‌ها و بی اعتمادیش نسبت به مراکز درمانی منجر شد.
وی در سال 1951 تصمیم گرفت تا در ویینا موسیقی و بازیگری بخواند. او یک سال بعد در سالزبورگ به موسیقی موتسارت علاقه‌مند شد و در سال 1956 تز خود را با موضوع آنتونن آرتو و برتولد برشت ارائه داد و فارغ‌التحصیل شد. نخستین آثار ادبی وی، آن‌چنان از توجهات منتقدان برخوردار نشد. Frost، نخستین اثر برجسته‌ی وی در زمینه‌ی ادبیات داستانی در سال 1963 منتشر شد و توجه برخی منتقدان را به خود جلب کرد. کار وی به عنوان دراماتیست در آن زمان مناقشات فراوانی به راه انداخت. وی علی‌رغم نفرت آشکارش از اتریش، همچنان به زندگی در آن کشور ادامه داد. نمایشنامه‌ی آخر وی ، Heldenplatz در سال 1988 به صحنه آمد و جار و جنجال‌های عمومی بسیاری را دامن زد. این نمایشنامه گرایشات ضدیهودی اتریشی‌ها و یکدلی مردم در مورد جنایات نازی‌ها در طول جنگ جهانی دوم را در بوته‌ی آزمایش قرار می‌داد. برنارد به دلیل بیماری ریوی و ایست قلبی در 12 فوریه سال 1989 در گموندن  اتریش درگذشت.

آثار برجسته:
برنارد اغلب با استفاده از سبک موزیکال و پرهیاهویی که در آن نبود تونالیته و هم‌خوانی در خدمت بیان شرایط احساسی کارکترها قرار می‌گیرد، بر انسان‌های منفعل و انزواطلبی تمرکز می‌کند که ذهن‌شان درگیر آرزوهای آرمانشهری کمال هنری است؛ کسانی که امیدی به استعلای مذهبی، زیباشناختی یا سیاسی ندارند. نمایشنامه‌های برنارد متشکل از شعر‌های ناموزون آزاد، معمولاً در اتمسفری اوهامی یا سورئالیستی قرار دارند و در آن‌ها از پیشرفت طرح و شخصیت‌پردازی با استفاده از تصاویر گیرا و موقعیت‌هایی که به تدریج پرتنش وپیچیده می‌شوند، خبری نیست. نخستین نمایشنامه‌ی برنارد، A Party for Boris or A feast for Boris (1968) بازتابی از تأثیرات ابزوردیسم و تئاتر شقاوت را در داستانی هزل‌آمیز و در عین‌حال تلخ نشان می‌دهد؛ ماجرای یک جشن تولد با حضور معلولین بی‌پایی که روی ویلچر نشسته‌اند. پس از حضور شوهر زن میزبان، بوریس ،  با زیرشلواری بلند و چکمه، مهمانان مشغول گپ زدن در مورد ناخوشی‌های گوناگون‌شان می‌شوند و بوریس هم طبل می‌زند. سرانجام هم کسی متوجه مرگ او در پایان نمایشنامه نمی‌شود.
در نمایشنامه‌ی Die Macht der Gewohnheit (1974; The Force of Habit) یک مدیر صحنه‌ی سالخورده‌ی سیرک با پای چوبی به گروه موزیک سیرک که شناخت چندانی از موسیقی ندارند، دستور می‌دهد که یکی از قطعات شوبرت  را بزنند. در پایان نمایشنامه وی با حسادت فراوان به اجرای کامل و عالی آن قطعه که از رادیو پخش می‌شود، گوش می‌کند.
Helenplatz مناقشه‌ی پرجوش و خروشی است در مورد بسیاری از اتریشی‌های معاصر که تمایلات ضد یهودی در دل دارند. محور این اثر پروفسوری یهودی است که آلمان را در سال 1938 و پس از ظهور نازیسم ترک می‌کند و در عملی انتحاری به کشورش باز می‌گردد.

نگاهی اجمالی به برخی آثار برنارد:
نمایشنامه‌های بحث‌انگیز برنارد در طول سال‌ها توجهات منتقدانه‌ی بسیاری را به سمت خود جلب کرد. بسیاری از مفسران هم جایگاه او در ادبیات اتریش را مورد بحث قرار داده‌اند و هم گرایش او را به عنوان یک نمایشنامه‌نویس به تاریخ و فرهنگ را. بسیاری از منتقدان آثار وی را با کارهای فرانتس کافکا، پیتر هاندکه، و ساموئل بکت مقایسه کرده‌اند. به لحاظ سبک‌شناختی، نثر متراکم وی که به طرز دلپذیری تکرارشونده‌ است، با آن مونولوگ‌هایی که بر فضا سلطه دارند، نامأنوس و سرکش به نظر می‌آید. امروزه همگان اذعان دارند ‌که این سبک در بیان فروپاشی زندگی مدرن کاملاً موفق بوده است. هرچند برخی منتقدان این خرده‌ را به آثار برنارد می‌گیرند که طرح‌ها و شخصیت‌پردازی‌های وی دو بعدی و توسعه‌نیافته اند. مارتین اسلین  منتقد در این‌باره می‌نویسد:« تئاتر برنارد بنا به ضرورت یک تئاتر شیوه‌گرا ست. چنان‌چه {بر این باوریم که} کاراکترهای او مثل عروسک هستند، در عوض می‌بینیم که با مهارتی هرچه تمام‌تر حرکات شاد و پیچیده‌شان را انجام می‌دهند؛ چنان‌چه جستارمایه ‌ی آثار وی نفرت و تمسخر است، کمال زبان هرچه شایسته‌تر در میان آن نفرت هویدا است، و این پیچیدگی و ویژگی الگوهایی است که او می‌آفریند.»
هرچند جار و جنجال‌ها و روشنگری‌های وی او را گاو پیشانی سفید کرده بود و بنیادهای فرهنگی از اعظای جایزه به او بیم داشتند ولی برنارد جوایز عمده‌ای را به دست آورد از جمله جایزه‌ی برمن ، جایزه‌ی جرج بوشنر ، و جایزه‌ی بزرگ ادبی اتریش.

* - این مطلب ترجمه‌ی بخشی از کتاب Drama Criticism, Vol. 14 است.